كبرى : بيان آن است كه هرچه را عقل درك مىكند آيا شرع هم بايد آن را درك كند . يعنى آيا شرع برطبق حكم عقل ، حكم مىكند ؟ بيان اين مسئله ، يك مسئله اصولى است كه از ملازمات عقليّه بوده و از اين دو مسئله ، موضوع و صغراى مبحث حجّيّت عقل آماده مىشود . « 1 » 18 - وجود ملازمه در غير مستقلّات عقليّه چگونه بوده كه مستقلّات عقليّه را ملازمات عقليّه ناميده‌اند ؟ ( 2 - و امّا فى غير المستقلّات العقليّة . . . فى باب الملازمات العقليّة ) ج : مىفرمايد : علت نامگذارى در غير مستقلات عقليّه نيز با بيان دو مقدّمهء تشكيل‌دهندهء دليل عقلى ( دليل غير مستقلّ عقلى ) روشن مىشود . مقدّمهء اوّل : آن است : « هذا الفعل واجب » اين فعل واجب است . « 2 » يا « هذا المأتيّ به ، مأمور به فى حال الاضطرار » اين مأتىّ به ، مأمور به در حال اضطرار است . « 3 » اين ، صغراى قضيّه و دليل بوده كه مثل اين قضايا در علم فقه ثابت مىشود . بنابراين ، صغرى در دليل غير مستقل عقليّه هميشه شرعى است . مقدّمهء دوّم : آن است : « هر فعلى كه شرعا واجب باشد ، از نظر عقل مقدّمهء آن نيز شرعا

--> ( 1 ) - يعنى پس از آنكه در ملازمات عقليّه اثبات شد كه عقل ، حكم به چنين ملازمه‌اى كرده و چنين استنتاجى دارد آن‌وقت در بحث حجّيّت ، بحث مىشود كه اين ملازمهء عقلى و اين استنتاج عقلى آيا حجّت و لازم الاتّباع مىباشد يا نه ؟ زيرا اگر حكم به چنين ملازمه‌اى و چنين استنتاج عقلى ثابت نشود ديگر معنا ندارد كه از حجّيّت آن بحث شود . چرا كه چيزى نيست تا از حجّيّت آن بحث شود . ( 2 ) - مثلا « الحجّ واجب » . ( 3 ) - مثلا تيمّم ، مأمور به در حال اضطرار است . به عبارت ديگر ، طهارت با تيمّم براى نماز در حال اضطرار يعنى نبودن آب ، واجب است .